Antalya: Bir Günde Dört Mevsim, Dağlardan Denize Uzanan Turkuaz Rüya

Antalya Turu: Dünya üzerinde arkanızı karlarla kaplı dağlara yaslayıp, yüzünüzü dünyanın en berrak turkuaz sularına dönebileceğiniz şehir sayısı bir elin parmaklarını geçmez. Antalya, işte bu nadir coğrafyalardan biridir. Çoğu gezgin için o, sadece yaz aylarının kavurucu sıcağında gidilen, “Her Şey Dahil” otellerin havuzlarında vakit geçirilen bir tatil beldesidir. Oysa bu, Antalya’ya yapılmış büyük bir haksızlıktır. Toros Dağları’nın heybetli gölgesinde kurulan bu şehir, yılın on iki ayı yaşayan, sabah kayak yapıp öğleden sonra denize girebileceğiniz, antik tiyatrolarında opera dinleyip kanyonlarında buz gibi sularla dans edebileceğiniz devasa bir yaşam kompleksidir. Antalya, sadece bir plaj şehri değil; tarihin, doğanın ve lüksün Akdeniz mavisiyle harmanlandığı bir imparatorluktur.

Kaleiçi: Modern Şehrin Ortasında Saklı Bir Tarih

Antalya’yı keşfetmeye, onun kalbinden, yani Kaleiçi’nden başlamak gerekir. Modern Antalya’nın gürültülü caddelerinden, Roma İmparatoru Hadrianus onuruna MS 130 yılında yapılan “Hadrian Kapısı”ndan (Üç Kapılar) geçtiğiniz anda, zaman makinesi çalışmaya başlar. Dışarıdaki beton binalar ve trafik sesi bir anda kesilir; yerini cumbalı Osmanlı evlerine, daracık taş sokaklara ve begonvillerin sarktığı avlulara bırakır.

Kaleiçi, yaşayan bir açık hava müzesidir. Burada sokaklar denize çıkar. Yürürken burnunuza gelen yasemin ve portakal çiçeği kokuları, Akdeniz ikliminin en güzel imzasıdır. Restore edilmiş konakların çoğu bugün butik otel, sanat galerisi veya şık restoranlar olarak hizmet verir. Geceleri ise Kaleiçi bambaşka bir kimliğe bürünür. Kesik Minare’nin gölgesindeki barlardan yükselen canlı müzik sesleri, tarihi surların akustiğinde yankılanır. Yat Limanı’na inip, o dik merdivenlerden şehre yukarı doğru bakmak, binlerce yıllık medeniyetlerin katmanlarını (Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı) tek bir karede görmenizi sağlar.

Beyaz ve Mavinin Dansı: Saklıkent’ten Konyaaltı’na

Antalya’nın en büyük sihri, mevsimleri birbirine karıştırabilme yeteneğidir. Mart veya Nisan ayında şehre geldiğinizi hayal edin. Sabah erkenden aracınıza binip, şehir merkezinden sadece 50 kilometre yukarıdaki Beydağları’na tırmanıyorsunuz. Yaklaşık bir saatlik yolculuğun sonunda, kendinizi bembeyaz bir örtünün üzerinde, Saklıkent Kayak Merkezi’nde bulursunuz. Torosların zirvesinde kayak yaparken, aşağıda masmavi Akdeniz’i görebilmek, dünyada çok az kayak merkezine nasip olan bir ayrıcalıktır.

Kayak takımlarınızı çıkarıp aşağıya, şehir merkezine indiğinizde ise termometreler 20-25 dereceleri gösterir. Konyaaltı Plajı’nın o uçsuz bucaksız çakıl taşlarına havlunuzu serip, kendinizi Akdeniz’in serin sularına bırakabilirsiniz. Sabah kar topu oynayıp, öğleden sonra güneşlenmek… İşte bu tezat, Antalya’nın “Dört Mevsim Şehir” unvanının hakkını nasıl verdiğinin kanıtıdır. Ayrıca “Olympos Teleferik” ile Tahtalı Dağı’nın 2365 metrelik zirvesine çıkmak, “Sea to Sky” (Denizden Gökyüzüne) sloganını kelimenin tam anlamıyla yaşatır. Zirvede kar varken, aşağıda insanlar denize girmeye devam eder.

Belek: Lüksün ve Golfün Dünya Başkenti

Antalya’nın doğusuna, Belek bölgesine geçtiğinizde, turizmin çehresi değişir. Burası, lüksün ve hizmet kalitesinin dünya standartlarının üzerine çıktığı bir bölgedir. Belek, sadece otelleriyle değil, Avrupa’nın en iyi golf sahalarıyla da ünlüdür. Çam ormanlarının arasına gizlenmiş, göletlerle süslü bu devasa sahalar, Tiger Woods gibi dünya yıldızlarını ağırlamış, uluslararası turnuvalara ev sahipliği yapmıştır.

Buradaki “Resort” oteller, sadece yeme-içme hizmeti sunmaz; her biri kendi içinde bir şehirdir. Devasa aquaparklar (The Land of Legends gibi), dünya mutfaklarını sunan a la carte restoranlar, SPA merkezleri ve çocuk kulüpleriyle Belek, aile tatillerinin ve kongre turizminin zirvesidir. Antalya’daki hizmet kalitesi, “Türk Misafirperverliği” kavramının profesyonellikle birleşmiş halidir; personel, misafirin ne isteyeceğini o daha söylemeden anlar.

Antik Çağın Hollywood’u: Aspendos, Perge ve Termessos

Antalya sınırları içinde o kadar çok antik kent vardır ki, bölgeye arkeoloji dünyasında “Pamphylia” (Irkların Ülkesi) denmesi boşuna değildir. Bunların en görkemlisi şüphesiz Aspendos Antik Tiyatrosu’dur. MS 2. yüzyılda inşa edilen bu yapı, dünyada akustiği en iyi korunan Roma tiyatrosudur. Öyle ki, sahnedeki bir fısıltı, en üst basamaktaki izleyici tarafından net bir şekilde duyulabilir. Her yıl düzenlenen Uluslararası Aspendos Opera ve Bale Festivali’nde, yıldızların altında, binlerce yıllık taşların üzerinde “Aida” veya “Carmen” izlemek, ruhunuzu titreten bir deneyimdir.

Biraz daha maceracı ruhlar için ise Termessos Antik Kenti bir hazinedir. “Büyük İskender’in alamadığı şehir” olarak bilinen Termessos, Güllük Dağı’nın tepesinde, kartal yuvası gibi sarp bir noktadadır. Buraya ulaşmak biraz zahmetli bir tırmanış gerektirir ama vardığınızda göreceğiniz manzara ve el değmemiş kalıntılar, tüm yorgunluğunuza değer. Doğanın, tarihi nasıl kucakladığını, ağaçların tiyatro sıralarının arasından nasıl fışkırdığını burada görürsünüz. Türkiye’nin “Machu Picchu”su denilebilecek bu yer, vahşi güzelliğiyle büyüler.

Batının Bohem Ruhu: Kaş, Kalkan ve Kaputaş

Antalya’nın batı yakası, kitle turizminden uzak, daha butik ve bohem bir atmosfer sunar. Kaş, bu ruhun merkezidir. Arnavut kaldırımlı sokakları, begonvillerle kaplı ahşap balkonları ve “yavaş yaşam” felsefesiyle Kaş, bir kez gidenin bir daha dönmek istemediği bir yerdir. Burada büyük oteller yoktur; küçük pansiyonlar, dalış okulları ve caz barlar vardır. Türkiye’nin en iyi dalış noktalarına sahip olan Kaş’ta, suyun altındaki uçak batıklarını veya antik amforaları keşfetmek, başka bir dünyaya yolculuktur.

Kaş’tan Kalkan’a giderken, yolun kenarında durup aşağıya bakmanıza neden olan o meşhur manzara ise Kaputaş Plajı’dır. Bir kanyon ağzında yer alan bu plajın rengi, ne mavidir ne de yeşil; o, tamamen kendine özgü bir “Kaputaş Turkuazı”dır. 187 basamakla inilen bu plaj, fotoğrafçıların rüyasıdır. Biraz daha ilerideki Patara Plajı ise, 18 kilometrelik uzunluğu ve incecik kumlarıyla çölü andırır. Caretta Caretta kaplumbağalarının yumurtlama alanı olan Patara, aynı zamanda Likya Birliği’nin başkenti olan antik kente de ev sahipliği yapar. Gün batımında kum tepelerinin üzerinde yürümek, bir film karesinin içinde olmak gibidir.

Adrenalin ve Doğa: Köprülü Kanyon ve Likya Yolu

Antalya’da sadece yatmak değil, hareket etmek de bir seçenektir. Köprülü Kanyon, buz gibi sularıyla Türkiye’nin rafting merkezidir. Yazın 40 derece sıcakta, 10 derecelik nehir suyunda botla akıntıya karşı kürek çekmek, eşsiz bir serinleme yöntemidir. Köprüçay’ın üzerindeki tarihi Roma köprülerinin altından geçerken, doğanın gücünü hissedersiniz.

Yürüyüş tutkunları için ise Antalya, dünyanın en iyi 10 uzun mesafe yürüyüş rotasından biri olan “Likya Yolu”nun başlangıç (veya bitiş) noktasıdır. Fethiye’den başlayıp Antalya’da son bulan bu 540 kilometrelik rota, antik kentlerin içinden, sarp kayalıkların üzerinden ve ıssız koyların kenarından geçer. Sırt çantanızı alıp Gelidonya Feneri’ne yürümek, Akdeniz’in sonsuz maviliğine tepeden bakmak, modern hayatın stresinden arınmanın en etkili yoludur.

Antalya Mutfağı: Tahinli Piyaz ve Yanık Dondurma

Antalya gastronomisi, Akdeniz mutfağının en karakteristik özelliklerini taşır ama kendine has sürprizleri vardır. Bunların başında “Antalya Piyazı” gelir. Türkiye’nin diğer yerlerinde piyaz (fasulye salatası) sadece sirke ve yağ ile yapılırken, Antalya’da bol “Tahin” (susam ezmesi) ile yapılır. Bu, yemeğe inanılmaz bir kıvam ve lezzet katar. Şiş köftenin yanında yenen tahinli piyaz, şehrin olmazsa olmazıdır.

Tatlı olarak ise sadece bu bölgeye özgü olan “Yanık Dondurma” denenmelidir. Keçi sütünden yapılan bu dondurma, pişirilirken sütün hafifçe dibinin tutturulmasıyla o isli, yanık tadı alır. İlk yiyenler için şaşırtıcı olsa da, alışanlar için bağımlılık yapıcıdır. Ayrıca bölgenin narenciye bahçelerinden (Portakal, Limon, Bergamot) yapılan reçeller, kahvaltı sofralarını şenlendirir. Özellikle “Turunç Reçeli”, acımsı ve tatlı dengesiyle damaklarda iz bırakır.

Yanan Taşların Efsanesi: Çıralı ve Yanartaş

Antalya’nın mistik yönünü keşfetmek için rotanızı Çıralı’ya çevirmelisiniz. Burada, dağın yamacında binlerce yıldır hiç sönmeden yanan ateşler bulunur. “Yanartaş” (Chimaera) olarak bilinen bu doğa olayı, yer altından sızan metan gazının yüzeye çıkıp alev almasıyla oluşur. Mitolojide, ağzından ateş püskürten canavar Chimaera’nın, kanatlı at Pegasus’a binen Bellerophon tarafından yerin yedi kat dibine gömüldüğü ve hala oradan ateş püskürttüğü anlatılır. Gece yürüyüşüyle çıkılan bu tepede, kayaların arasından çıkan doğal alevlerin başında sucuk pişirmek veya sadece yıldızları izlemek, mitolojiyle gerçeğin iç içe geçtiği büyülü bir andır.

Antalya, bir tatil şehrinden çok daha fazlasıdır; o bir deneyimler bütünüdür. Bir günde hem kışın beyazını hem yazın mavisini yaşatır. Hem en lüks otelin konforunu sunar hem de en bakir doğanın vahşiliğini. Hadrian Kapısı’ndan geçip bir Roma vatandaşı gibi yürüyebilir, akşamında modern bir marinada Akdeniz akşamlarının ılık rüzgarıyla şarabınızı yudumlayabilirsiniz. Burası, Türkiye’nin dünyaya açılan en mavi penceresidir ve o pencereden baktığınızda göreceğiniz tek şey “güzellik”tir. Antalya’da mevsimlerin adı yoktur, sadece güneşin farklı tonları vardır.