Doğu’nun Saklı Kalan Sessiz Şehri: Ardahan

Ardahan görülmesi gereken yerleri ile her zaman kış turizminin ilgi çeken lokasyonlarından biri olmayı başarmıştır. Kuzeydoğu Anadolu’nun önemli şehirlerinden biri olan Ardahan doğal güzellikleri ve tarihe damgasını vuran mekanlarıyla her zaman popülerdir. Doğuda Gürcistan ve Ermenistan ile komşu olan şehir, batıda Artvin ile komşudur. Bunun yanı sıra güneyde Kars ve güneybatı tarafında ise Erzurum ile komşu olmayı başarmıştır. Ardahan’ın önemli özelliklerinden bir diğeri ise Kafkasya’ya açılan bir kapı olarak görülmesidir.

Ardahan iklimi sert karasal iklimdir. İlin yüksek olması ve coğrafi konumu nedeniyle bu iklim etkisi görülür. Yaklaşık olarak denizden yüksekliği 1800 metre kadardır. Şehirde kış ayları hem yoğun kar yağışlı hem de oldukça sert geçer. Bunun yanı sıra kış aylarının en uzun sürdüğü doğu illeri arasındadır. Yazları ise ılık ve kısa sürelidir. Hatta Türkiye’nin güney ve batı illerine göre yaz ayları bir hayli serindir. Özellikle yaz mevsiminde terlemeden gezmek istiyorsanız Ardahan’ı ziyaret edebilirsiniz.

Toplamda 6 tane ilçesi olan şehrin en önemli ilçesi Merkez ilçesidir. Bunun yanında Çıldır, Göle, Hanak, Posof, Damal ilçeleri de bulunuyor. Şehirde bulunan en yüksek nokta ise 3197 metre yüksekliğe sahip olan Kısır Dağı’dır. Kültür turizmi açısından son derece önemli potansiyeli olan şehirde görmeniz gereken çok sayıda yer bulunmaktadır. Ardahan gezilecek yerler yönüyle birçok turiste ev sahipliği yapıyor.

Ardahan Tarihinden Kısa Notlar

Ardahan tarihi ve kültürel mirası yönünden zengin şehirlerimizden biridir. Tarih boyunca da birçok medeniyete ev sahipliği yapan şehirlerimizden biri olmayı başarmıştır. Perslerden Selçuklulara kadar birçok medeniyetin izlerini burada görmek mümkündür. Roma ve Bizans gibi güçlü devletlerin de stratejik konumdan dolayı buralarda hakimiyeti bulunmuştur. Ardahan 19. Yüzyılda Rus Osmanlı savaşları sırasında en önemli cephelerden biri olmuştur.

1878 Berlin Antlaşması sonrasında Rus yönetiminde kalan şehir 1921 tarihinde de yeniden Türkiye sınırlarına alınmıştır. Ardahan Cumhuriyeti dönemine gelindiğinde sınır şehri kimliğini kazanmıştır. Burası 1992 tarihinde il olarak varlığını devam ettirmiştir. Tarih boyunca çok çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapan şehir eski geleneklerini ve özelliklerini korumaya devam ediyor. Şehri ziyaret ediyorsanız Ardahan gezilecek tarihi yerler konusunda ufak bir araştırma yapmanız gerekebilir. Böylece şehirdeki tüm mekanları tüm ayrıntılarıyla görme şansı yakalayabilirsiniz.

Ardahan’da Nereleri Görmelisiniz?

Ardahan’da gezilecek yerler konusunda seçenekler oldukça fazla olsa da belirli yerler mutlaka gezi rehberinizde yer almalıdır. Türkiye’nin önemli şehirlerinden biri olan Ardahan her ne kadar doğuda olsa da Türkiye’nin her yerinden ve yurt dışından sayısız turisti ağırlıyor. Yaklaşık olarak 3000 yıllık bir geçmişe sahip olan bu şehirde tarihi eserler bakımından muazzam bir çeşitlilikle karşılaşabilirsiniz. Bu konuda sizler için gezilecek yerleri derledik:

Ardahan Kalesi

Şehrin önemli simgelerinden biri olan Ardahan kalesi önemli gezi noktalarından biridir. Burası Kura Nehri kıyısında yer alıyor. Şehir merkezinin de kuzeyinde bulunan lokasyonlardan biridir. Ardahan kalesi hakkında merak ettikleriniz konusunda şunlar söylenebilir:

• Kalenin temel yapısı Urartu döneminde atılmıştır. Bugünkü halini ise Osmanlı döneminde kazanmıştır. Çeşitli dönemlerde yenileme çalışmaları yapılmıştır.
• Osmanlı Devleti dönemindeki onarımlar ise Kanuni Sultan Süleyman zamanında yapılmıştır.
• Sınır hattına yakın olan bu kale özellikle stratejik öneminden dolayı askeri amaçlarla kullanılmıştır.
• Dikdörtgene yakın bir yapı olmasının yanı sıra sağlam taş bloklarla da inşa edilen yapılardan biridir.
• Kalenin iç yapısında depo alanları, muhafız odaları ve farklı amaçlarla kullanılan odalar yer alıyor.
• Ziyarete açık olan yapıyı dilediğiniz zaman görebilirsiniz.

Ardahan Taşköprü Kitabeleri

Ardahan Taşköprü kitabeleri görmeniz gereken tarihi mekanlardan biridir. Burası Osmanlı dönemine ait olan önemli yapılardan biridir. Kura nehri üzerinde yer alan Taşköprü üzerinde iki farklı kitabe bulunmaktadır. Bunlar hem yapım tarihine hem de onarım tarihlerine öğrenmeniz açısından önemli bilgiler vermektedir. 1. kitabede genellikle köprü ile ilgili 16. yüzyılda Osmanlı yönetiminin bu köprüyü inşa ettiği bilgileri yer alır. İkinci kitabede ise 18. ve 19. yüzyıllardaki onarım tarihleri hakkında bilgiler verilir. Köprünün mimari özelliklerine bakıldığında sınır güvenliği ve ticari geçiş yolları amaçlı olarak kullanıldığı düşünülmektedir.

Ardahan Şeytan Kalesi

Ardahan şeytan kalesi şehirde en dikkat çekici yerlerden biridir. Burası Çıldır ilçesi sınırları içerisinde bulunmaktadır. Sarp bir kayalık üzerinde yer alan şeytan kalesi Ardahan gezilecek yerler arasında önemli bir lokasyondur. Yüzyıllarca hem gözetleme hem de savunma amaçlı olarak kullanılmıştır. Urartu, Selçuklular ve Osmanlı Devleti döneminde kullanıldığı düşünülmektedir. Bununla birlikte kalenin dik yamaçlar üzerinde kurulmuş olması kalenin daha doğal bir savunma sistemine sahip olmasını sağlamıştır.

Hamşioğlu Rasim Bey Konağı

Ardahan merkez gezilecek yerler konusunda mutlaka görmeniz gereken bu tarihi konak tek katlı ve dikdörtgen plana sahiptir. Bu konağın kapısının üzerinde sonradan eklenen bir kitabe bulunmaktadır. Bu kitabenin 1911 tarihine dayandığı biliniyor. Özellikle Kurtuluş Savaşı yıllarında bu konak resmi bir karargah binası olarak kullanılmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında da resmi hükümet binası olarak kullanıldığı bilinmektedir.

Akçakale Ada Şehri Kalıntıları/ Çıldır Gölü

Doğu Anadolu’nun en büyük göllerinden biri olan Çıldır gölü şehir merkezine 45 kilometre mesafede bulunmaktadır. Burası özellikle kışın buz tuttuğu için birçok kişinin görmek istediği lokasyonlardan biridir. Hatta kış aylarında gölün üzerinde kalın bir buz tabakası oluşur ve bu buzun üzerinde atlı kızaklarla birçok ziyaretçi gezinti yapabilir. Hatta kızak yarışmalarının düzenlenebileceği kadar kalın bir yapıya sahiptir. Çıldır Gölü içerisinde bulunan Akçakale adasındaysa neolitik dönemlere kadar uzanan çeşitli yapı kalıntıları olduğu bilinmektedir. Doğal sit alanı olduğu için de adının doğal güzellikleri içerisinde mutlaka görmeniz gereken yerlerden biridir.

Ardahan Kalecik Kalesi

Kalecik Kalesi bölgedeki önemli savunma yapıları arasında yer alıyor. Burası Posof ilçesinde bağlı olan Kalecik Köyü yakınlarında bulunuyor. Kalenin yapım tarihi hakkında net bilgiler bulunmamaktadır. Bununla birlikte Urartu döneminde yapıldığı iddiaları bulunmaktadır. Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kale ilgili olan onarımlar devam etmektedir. Sarp kayalık üzerine kurulu olan kale son derece stratejik bir alandadır. Bu da kalenin doğal savunma özelliği kazanmasını sağlamıştır.

Kale kare plana yakın şekilde tasarlanmıştır. Hatta surların bir kısmı günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Bazı taş örgü tekniklerini görmek mümkündür. İç bölümde yer alan su sarnıcı olduğu düşünülen çukurlar da kale hakkında bilgi veren alanlardır.

Ardahan’ın Mutfak Kültürü

Ardahan mutfak kültürü yönünden son derece zengin bir yapıya sahiptir. Burada hayvancılık çok yaygın olduğundan yemek kültürü de yakından etkilenmiştir. Bunun yanında en lezzetli yemekleri arasında şunlar ilk sıralarda geliyor:

• Kaz eti
• Tandırda alabalık
• Tandır kebap
• Dolma kebap
• Kaçguç
• Etli hangel
• Kayıtma
• Kete ve katmer

Ardahan’da Görmeniz Gereken Festivaller

Ardahan’da görmeniz gereken festivaller arasında Aşık Şenlikleri son derece popülerdir. Bunlar genelde geçmişten günümüze kültürel belleği taşıyan organizasyonlardır. Aşıklık geleneğinin yaşatılmasında önemli bir yeri vardır.

Ardahan Bal Festivali de son derece önemli etkinliklerden biridir. Burada yöresel arıcılığı geliştirmek amacıyla ve şehrin tanıtımı için bu festival düzenleniyor. Göle Ulusal Kaşar Festivali de şehre özgü önemli etkinliklerden biridir. Göle’de yapılan bu festivalde doğal kaşar peynirinin lezzetli tadını alabilirsiniz.

En önemli festivallerden birisi de Çıldır Göl Festivali’dir. Burası gölün güzelliğini görmenin yanı sıra göl kenarındaki yaylaların da son derece güzel manzarasını izlemek için idealdir. Mevsimin kattığı sıcak atmosfer ile eğlence şölenine dönüşen bir festivaldir. Atatürk’ün İzinde- Gölgesinde Damal Şenlikleri de etkinlikler arasında yer alıyor. Her sene 15 Haziran ile 5 Temmuz tarihleri arasında görülen eşsiz bir tabiat olaylarını izlemek için düzenlenir. Aynı zamanda etkinlik sırasında Atatürk’ü anma töreni de yapılmaktadır. Bunların yanında Ardahan festivalleri arasında Hoçvan Yayla Şenlikleri, Balçeşme Yayla Uçurtma Şenliği, Posof Aşıklar Şöleni gibi festivaller de yapılmaktadır.

Ardahan’da Alışveriş ve Gece Hayatı

Ardahan’da bulunuyorsanız alışverişlerinizi yöresel tatlardan yana yapabilirsiniz. Buraya özgü kaşar peyniri son derece lezzetli bir peynir türüdür. Hem kalitesi hem de tadı ile ün salan bu peynir türü çok özel olan tatlar arasında yer alıyor. Birçok peynir türü ve bal şehir merkezinde farklı marketlerden rahatlıkla alınabilir. En sevilen tatlardan bir diğeri de kaz etidir. Kazlar kar yağdıktan sonra kesilir. Bu da yalnızca kış aylarında bulunan etler arasındadır. Ardahan’da el sanatları oldukça gelişmiş bir yapıya sahiptir. Gümüş işçiliği hala şehirde yapılmaktadır. Halı ve kilim de hediyelik ürünler arasında yer alır.

Gece hayatına bakıldığında ise gece geç saatlere kadar dışarıda çok fazla insan görmek mümkün olmaz. Genelde ev ziyaretleri yaygındır. Burada yöre halkı evinde dostlarını ağırlamayı seviyor. Bununla birlikte şehirde bazı kafeler akşam 22:00’a kadar açık. Şehirde bulunan büyük otel de akşam yemekleri için ideal bir mekandır. Ardahan gezilecek yerleri ve birçok festivali ile oldukça ünlü bir şehirdir.

Ardahan’ın ilçeleri.

• Ardahan (il merkezi)
• Çıldır
• Damal
• Göle
• Hanak
• Posof