Batman’da Kültürel Doku ve Tarihi Zenginlikler

Batman gezilmesi gereken yerleri kadar tarihi ve kendine has değerleriyle de incelenmesi gereken şehirler arasındadır. Türkiye’nin her bir köşesi cennet olsa da bazı şehirlerde farklı kültürler, tarihi dokular görmek mümkün. Batman da bu şehirlerden biridir. Hem ziyaretçilerine eşsiz tatil deneyimi yaşatıyor hem de tarihin tozlu koridorlarında gezme fırsatı sunuyor. Eğer hazırsanız bir Batman turuna çıkabilir ve bu güzel şehri en baştan tanıyabiliriz.

Batman Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan ve 4477 kilometrekare yüzölçümüne sahip şehirlerimdendir. Toplamda 6 tane ilçesi olan şehrin Merkez ilçesi en kalabalık ilçelerindendir. Bunların dışında Beşiri, Gercüş, Hasankeyf, Sason ve Kozluk ilçeleri da bulunuyor. Özellikle Hasankeyf şehrin en önemli turizm ilçelerinden biridir. Şehirde ovalar ve dağlık alanlar oldukça fazladır. Bunun yanında deniz seviyesinden de yaklaşık olarak 550 metre yükseklikte bulunur. Bölgede de birçok mağara yer almaktadır.

Şehrin iklimine bakıldığında yaz aylarının sıcak ve kurak, kışların ise hem soğuk hem de yağışlı olduğu söylenebilir. Kısacası şehirde karasal ve orta iklim özellikleri bir arada görülür. Bu nedenle Batman gezilecek yerleri merak ediyorsanız geliş tarihlerinizi ilkime göre ayarlamanız önemlidir. Kent yaşamı daha çok üretim, sanayi ve hizmet alanında gelişme gösterirken şehrin kırsal kesimlerinde hem tarım hem de hayvancılık yaygındır.

Tarihte Batman Şehri

Batman tarihi ve kültürel özellikleri incelendiğinde şehrin önemli bir tarihi olduğu söylenebilir. Çeşitli kaynaklara göre şehrin tarih sahnesinde boy göstermeye başlaması Mezopotamya’nın kadim uygarlıkları dönemine rastlar. İlk toprakları insanlığın en eski yerleşim katmanlarından meydana geliyor. Bunun yanında Dicle Nehri tarafından şekillendirilen Batman ve çevresi binlerce yıldır egemenliği altında kalan Hasankeyf’e sahiptir. Asurlar, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Artuklular dönemlerinin kültürel mirasını günümüze kadar taşıyan bir şehirdir.

Hasankeyf özellikle Orta Çağ boyunca stratejik bir öneme sahip olmuştur. Bunun yanı sıra eğitim ve savunma merkezi olarak da kullanılmıştır. Batman’ın tarihi incelenirken kaleleri, medreseleri ve çeşitli su yapıları ile karşılaşırsınız. Özellikle eksi dönemlerde siyasi yapılanmalar açısından şehrin önemli bir stratejik noktada olduğu da söylenebilir. Bugünkü ismini ise 20. Yüzyılda aldığı düşünülmektedir. Burada petrol keşfedildikten sonra hızla sanayileşme meydana gelmiştir. Özellikle İlüh Köyü Batman’ın önemli lokasyonlarından biridir.

1950 senesinden itibaren şehirde rafineri faaliyetleri gelişme göstermiş ve nüfus da bir hayli artmaya başlamıştır. Kısa sürede kent olarak modernleşme sürecine girmiştir. 1990 senesinde ilk statüsü kazanan şehir Türkiye’nin ekonomisi açısından önemli bir yere sahiptir. Binlerce yıllık tarihi, petrol gibi önemli kaynakların bulunması ve hızlı gelişen yapısı ile dikkatleri üzerine çeken şehirlerimizdendir.

Batman’ın Görülmeye Değer Yerleri

İnsanlık tarihi açısından son derece eski yerleşim yerlerine sahip olan Batman ilinde gezilecek çok sayıda yer var. Batman gezilecek yerler denildiğinde akla birçok lokasyon, tarihi mekan ve doğal güzellikler geliyor. Gezi rehberinize dahil edebileceğiniz en güzel alanlar arasında şunlar yer alıyor:

Hasankeyf

Batman’ın önemli ilçelerinden biri olan Hasankeyf özellikle tarihsel önemi açısından ilgileri üzerine çekiyor. Burası Mezopotamya’nın da en eski yerleşim yerleri arasında bulunuyor. Hatta yerleşim tarihinin yaklaşık olarak 10 bin yıl öncesine dayandırıldığı söylenebilir. Batman gezilecek yerleri arasında önemli bir lokasyon olan Hasankeyf hakkında şunları söylemek mümkündür:

• Hasankeyf Dicle nehri kenarında kurulmuştur. Bu nedenle de bölgeye tarih boyunca farklı farklı medeniyetlerin egemenliği altına girmiştir. Hatta burası açık hava müzesi konumundadır.
• Roma döneminde özellikle askeri bir şehir olarak kullanılan Batman sınır kenti konumunda bulunmuştur. Burada birçok kareyi ve savunma hattını görebilirsiniz.
• Hasankeyf’in Bizans’ın hem de Artukluların döneminde kültürel merkez haline gelmiş şehirlerden biridir. Bu nedenle şehirde birçok köprü, saray ve medrese görebilirsiniz.
• Hasankeyf özellikle Artuklular tarafından yapılan ünlü bir köprüye sahiptir. Hasankeyf köprüsü adıyla anılan bu köprü orta çağın da en büyük taş köprüleri arasında yer almaktadır.
• Burada mağaralara oyulmuş birçok yerleşim yeri görebilirsiniz.
• Hasankeyf kalesi de mutlaka burada ziyaret etmeniz gereken lokasyonlardan biridir. Bölgede özellikle stratejik açıdan dönemin en önemli yapılarından biri olmuştur.

Hasankeyf Ören Yeri

Batman gezilecek tarihi yerleri arasında özellikle ören yeri oldukça meşhur bir alandır. Burası derin ve heybetli kanyonlardan meydana gelir. Aynı zamanda çok eski dönemlerde kullanılan mağara evleri de buralarda görebilirsiniz. Özellikle kanyonlarda kalkerli bir arazi yapısı mevcut olduğu için hem doğanın hem de insanın burada birtakım çalışmalar yapmasına olanak tanımıştır.

Memikan Köprüsü

Memikan Köprüsü tarihin önemli eserlerinden biridir. Beşiri ilçesinde yer alan bu köprü Garzan ovasındaki yerleşim birimlerini birbirine bağlamaktadır. Hasankeyf ile olan ticari ilişkiler sırasında son derece stratejik bir önemi ile öne çıkmıştır. Aynı zamanda bu bölgeden geçen İpek yolu açısından da son derece önemli bir yere sahiptir. İlk çağdan Orta Çağ’ın ilk yarısına kadar burada bu köprü işlevine devam ettirmiştir.

Malabadi Köprüsü

Batman denildiğinde akla gelen en önemli köprülerden birisi Malabadi köprüsüdür. Bu köprünün üzerine birçok hikaye anlatılmış ve şarkılar yazılmıştır. Abbasi hanedanı içerisinde yer alan çok zengin bir tüccarın yaptırdığı düşünülmektedir. Aynı zamanda bu köprü Mostar köprüsünün ikizi şeklinde yapılmıştır. Hem tek kemerlidir hem de iki yoldan bu köprüye girilebilir. İçerisinde insanların dinlenebileceği farklı alanlar bulunması ve dış tehlikelerden korunaklı yapılması da köprünün en önemli özelliklerinden biridir.

Zeynel Bey Kümbeti

Tarihi mekanları görmeyi seviyorsanız mutlaka Zeynel Bey kümbetini ziyaret etmelisiniz. Akkoyunlu hükümdarı uzun hastanın oğlu Zeynel Bey için inşa edilen bu Kümbet bir anıt mezar niteliğindedir. Hem Türklerden kalma bir eser olması hem de Türk motiflerini üzerinde yansıtıyor olması önemli bir özelliğidir. Anadolu’daki anıt mezar geleneğinin de ilk örneği olarak öne çıkmaktadır.

Mor Aho Manastırı

Mor Aho Manastırı Batman ilçesine bağlı olarak Üç Yol Köyü’ne oldukça yakın mesafede yer alır. 2 km mesafede bulunan bu manastır halk tarafından Deyr Mahar olarak isimlendirilmektedir. Dikdörtgen yapıda tasarlanan bu yapının inşası sırasında yöresel malzemeler kullanılmıştır. Bunlar içerisinde kesme taş, sönmüş kireç gibi malzemeler öne çıkıyor. Bahçesinde bir su kuyusu olması da dikkati çeken özellikleri arasında yer alıyor. Ne zaman inşa edildiği ise bilinmeyen detaylardan biridir. Batman gezilecek yerleri arıyorsanız gezi rehberinize ekleyebilirsiniz.

Batman’da Ne Yenir?

Batman mutfak kültürü oldukça zengin olmakla birlikte tahılın ve etin ağırlıklı olduğu bir mutfaktır. Özellikle bulgurlu yemekler son derece sevilen tatlar arasındadır. Bununla birlikte yemeklerin birçoğunda et kullanımı yaygındır. Hatta fırın yemekleri mutfak kültürünün en önemli parçasını oluşturmaktadır. Bununla birlikte baharatlar son derece dengeli kullanılmaktadır. Fakat acının ağırlıklı olmadığı bir mutfak olduğunu vurgulamak gerekir. Bununla birlikte kişniş, kimyon ve karabiber gibi baharatlar en yaygın kullanılan baharat türleri arasında bulunmaktadır.

Batman mutfağı incelendiğinde birçok yemeğin uzun pişirme sürelerine sahip olduğunu görebilirsiniz. Hem tandır hem de ağır ateşte pişen yemekler yöre halkı tarafından oldukça sevilen yemek türleridir. Bununla birlikte süt ve süt ürünlerine de büyük bir önem verilir. Birçok yemekte sos olarak ya da yan bir lezzet kapsamında tercih edilebilmektedir. Patlıcan ve biber gibi birçok farklı sebzenin de ağırlıklı olarak tüketildiği söylenebilir. Eğer Batman’a geliyorsanız mutlaka yemeniz gereken yemek seçenekleri arasında şunlar sayılabilir

• Mumbar dolması
• Perde pilavı
• İşkembe dolması
• Tandır et yani tandır kebabı
• Şam böreği
• Dalke
• Ayran aşı

Batman Alışveriş

Batman alışveriş yönünden farklı seçenekleri olan şehirlerdendir. Burada özellikle Batman Park AVM gibi farklı alternatifleri değerlendirebilirsiniz. Burası kentin büyük ve modern bir alışveriş merkezidir. Hem marka mağazaları hem de gıda ve eğlence amaçlı olarak ziyaret edebilirsiniz. Bununla birlikte eskiye dayalı alışverişler konusunda Ulu Cami çarşısı ve Gülistan caddesi bölgesinde bulunan pazar yerlerine ziyaret edebilirsiniz. Bu tarz ortamlarda biraz daha günlük ihtiyaca yönelik ürünler bulabilirsiniz. Aynı zamanda şehirde turistlerin ilgisini çekebilecek şekilde birçok yöresel el sanatları ürünlerinin satıldığı dükkanlarda bulunmaktadır.

El dokuması kilim, halı ve battaniyeler satın alabilirsiniz. Bunun yanı sıra yün ve keçe çoraplar yöreye özgü en önemli hediyelik eşyalar arasında yer alır. Batman alışveriş alternatifleri arasında geleneksel tarzda yapılan minyatür ahşap eşyalarda satın alabilirsiniz. Aynı zamanda günlük ihtiyaçlarınız için marka mağazaları da ziyaret edebilirsiniz. Her ne kadar büyük bir şehir olmasa da modern yaşamın izlerini Batman’da görebilir ve ihtiyaçlarınızı burada en iyi şekilde karşılayabilirsiniz.

Batman’a Nasıl Gidebilirsiniz?

Batman ilini ziyaret etmek istiyorsanız karayolu tercih edebilirsiniz. Diyarbakır Mardin ve Siirt gibi birçok ile ana yollar ile bağlı olan şehirlerimizden biridir. Bununla birlikte otobüsle gelmek isterseniz hemen her şehirden buraya düzenlenen seferleri araştırabilirsiniz. Şehir için oldukça önemli bir avantaj olan demiryolu hattı ise birçok kişinin tercih ettiği hem güvenilir hem de ekonomik ulaşım seçeneklerinden biridir. Havaalanını kullanmak isterseniz Ankara ve İstanbul’a günlük uçuşlar için oldukça idealdir. Şehir yollarının düzenli olması trafikte sıkışmadan ya da sorun yaşamadan ulaşmanıza yardımcı olur. ilçelere giden yollar da yine hem bakımlı hem de güvenlidir.

Batman ilinin ilçeleri,

• Beşiri
• Gercüş
• Hasankeyf
• Kozluk
• Sason