Nemrut’un Gölgesinde Gizlenen Şehir: Bitlis

Bitlis Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan ve Van Gölü’nün güneybatısında bulunan önemli bir ilimizdir. Kuzeyinde Muş ile komşu olan bu şehrin batı tarafında Batman ve Siirt yer alır. Aynı zamanda Güney tarafında yine Siirt ve Van bulunan bu şehir doğu tarafında yine Van gölü ile çevrelenmiştir. Denizden yaklaşık olarak 1545 metre yükseklikte olan şehrin il merkezi derin vadiler ve Sarp kayalarla çevrilmiştir. Aynı zamanda çevresinde Süphan, Nemrut ve Zırnak gibi önemli dağlar yer alır. Bitlis gezilecek yerler açısından hem doğal hem de tarihi mekanlara sahiptir.

Son derece etkileyici bir doğaya sahip olan Bitlis 5 tane dar vadiden meydana gelir. Bununla birlikte bu vadiler kış aylarında yoğun kar yağışı nedeniyle karla kaplanır. Yaz mevsimlerinde ise yemyeşil bir doğa görüntüsüne kavuşur. Dünyada en büyük ikinci krater gölü olan nemrut gölü de yine bu il sınırları içerisinde yer alır. Van Gölü’nün muhteşem manzarasını görmek isterseniz Bitlis’i ziyaret edebilirsiniz. Özellikle Bitlis gezilecek yerleri bakımından en güzel doğa manzaralarını sizlere sunan illerimizdendir.

Sert bir karasal iklime sahip olduğu için kış ayları hem çok uzun geçer hem de kar yağışlıdır. Hatta kış aylarında -15 santigrat dereceyi bulduğu söylenebilir. Kar bazen 2-3 metre gibi boyu aşabilecek yüksekliktedir. İnsanları son derece sıcakkanlı misafirperverdir. Bununla birlikte geleneklerine hala bağlı bir halkı bulunmaktadır. Halkın büyük bir kısmı hayvancılık ile uğraşırken şehir merkezinde daha çok ticaret ve esnaf hayatı hüküm sürmektedir. Kış aylarında misafirliğin hala devam ettiği illerimizden biridir.

Bitlis Tarihinde Neler Oldu?

Bitlis tarihi yönden milattan önceki dönemlere uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. Milattan önce 2000’lere kadar ulaşan tarih dönemlerinde Hurri- Mitanni medeniyetlerinin izlerini görebilmekteyiz. Milattan önce 7. yüzyıl dönemlerinde bu topraklarda Urartu Krallığının etkileri sürmüştür. Özellikle bu dönemde Bageşbuş ismini aldığı söylenebilir. Büyük İskender’in komutanı olan Badlis şehri MÖ 331’de ele geçirmiştir. Daha sonra ise buraya kendi adını vererek Bitlis isminin almasını sağlamıştır.

7 yüzyılda özellikle Arapların eline geçen şehir 11 yüzyılda ise Türk akınlarının etkisinde kalmıştır. 1084 yılında Büyük Selçuklu komutanlarından Emir Buğatay şehri alarak Türklerin yerleşmesine önce olmuştur. Bu şehir daha sonraki dönemlerde Karakoyunlular ve Akkoyunlular tarafından da işgal edilmiştir. 16 yüzyılda Safeviler bölgeye gelmiş ve 1514 Çaldıran Savaşı’ndan sonra da Yavuz Sultan Selim tarafından fethedilmiştir.

Osmanlı döneminde doğunun en önemli merkezlerinden biri haline gelmiştir. 19 yüzyılın sonlarında ise Şeyh Celaleddin buradaki en önemli isimlerden biri olmuştur. 1916 yılında Rus işgali başladığında 1 Dünya Savaşı’nın da en önemli çarpışmalarının yaşandığı yerlerden biri olmuştur. Ruslar buradan 1917 senesinde çekilmiş ve yeniden Türkler hakim olmuştur.

Bitlis’in Nereleri Meşhurdur?

Bitlis gezilecek yerleri bakımından tarihin birçok farklı döneminden kalma yere sahiptir. Hem tarihi yerleri hem de doğal güzellikleri ise burayı ziyaret eden kişileri tatmin edebilecek niteliğe sahip bir şehirdir. Özellikle sayısız tarihi esere sahip olan bu şehirde görmeniz gereken birçok önemli turistik ayrıntı bulunmaktadır.

Doğal güzelliklerinin yanı sıra tarihini öğrenmek isterseniz bu lokasyonları muhakkak gezmelisiniz. Yerli ve yabancı turistlerin çok sık bir şekilde ziyaret ettiği bu eşsiz şehirde özellikle Nemrut Krater Gölü son derece büyüleyici bir manzaraya sahiptir. Bunun yanı sıra Van Gölü ve Selçuklu Mezarlığı gibi önemli lokasyonları mutlaka gezmeniz gerekir. Görmeniz gereken yerler arasında en önemlileri ise şunlardır:

Bitlis/ Ahlat Selçuklu Mezarlığı

Ahlat Mezarlığı şehrin en önemli gezi noktalarından biridir. Dünya üzerindeki en büyük Türk İslam mezarlığı olan bu mezarlık bünyesinde birçok tarihi eser bulundurmaktadır. Bir açık hava müzesine benzer yanları ile öne çıkan mezarlık Urartulardan Osmanlı Devleti’ne kadar birçok medeniyetten kalan izleri taşıyor. Mezarlık hakkında şunları söylemek mümkün olabiliyor:

• Mezarlık Selçuklu dönemine tarihlenmiştir ve Türk İslam mezarlık alanı olarak bilinmektedir.
• Burası özellikle mezar taşlarının şekli ile dikkatleri üzerine çöküyor. Hem dikey hem de ince uzun bir formda tasarlandığı için anıt mezar gibi bir görünüme sahiptir.
• Etkileyici taş işçiliği sayesinde mezar taşları oldukça estetik bir görünüme sahiptir.
• Bazı mezarların üzerinde kime ait olduğu ve ölüm tarihi gibi bilgileri görebiliyorsunuz.
• Bölgenin özellikle tarihsel yapısını gösteren en önemli lokasyonlardan biridir.

Çifte Kümbetler

Çifte Kümbetler Bitlis’in gezilecek yerleri arasında önemli bir lokasyondur. Çok fazla ilgi gören bu kümbetler tarihi binalar arasındadır. Bitlis’in de önemli simgelerinden biridir. Ahlat’ta yer alan bu kümbetlerin 13.yüzyılda inşa edildiği düşünülmektedir. Şirin Hatun ve Bugatay Aka için yaptırıldığı bilinenler arasındadır.

Kitabelerden anlaşıldığı üzere bunların 1280 senesinde yapıldığı yazıyor. Kubbe örüntülü olan kümbetlerin işçiliği görenleri büyüleyen özelliklerindendir. Yaklaşık olarak 1000 yıldır hala sapasağlam bir duruşa sahiptir. Alt katında mezar yeri varken üst katta dua ve ibadet yerleri bulunuyor.

Nemrut Dağı

Doğaya açılmak ve güzel yerler görmek istiyorsanız Nemrut Dağı eteklerinde dolaşabilirsiniz. Van Gölü batısında bulunan bu dağın yüksekliği 2948 metre kadardır. Buradan çok sayıda yeri görebilirsiniz. Nemrut Dağı eski volkanik dağlardan biridir. Buranın en yüksek noktası kış aylarında çok güzel bir manzara ortaya çıkarıyor. Bitlis’te kış turizminin canlanmasında da etkilidir. Buralarda kayak tesislerini ziyaret edebilirsiniz.

Nemrut Krater Gölü

Nemrut Krater Gölü Bitlis’te görülmesi gereken doğal yerler arasında önemli bir yere sahiptir. Doğa harikaları arasında yer alan bu krater gölü özellikle 10 kilometreyi bulan bir genişliğe sahiptir. Bununla birlikte hem Türkiye’nin en büyük dünyanın ise ikinci büyük krater gölü olma özelliğini taşımaktadır. Nemrut Gölü ve çevresinde isterseniz kamp yapabilirsiniz.

Bitlis merkeze sadece 26 kilometre mesafede bulunmaktadır. Dağın tepesinde yer aldığından yaz aylarında ziyaret edilebilecek yerlerdendir. Çünkü kış aylarında tepesinde kalın bir kar tabakası bulunmaktadır. Doğal fotoğrafçıları için eşi bulunmaz bir lokasyondur.

Van gölü

Van gölü Türkiye’de en büyük göl olma özelliğine sahiptir. Bitlis’in Tatvan ilçesinde yer alan bu göl aynı zamanda yörede deniz olarak kabul edilmektedir. Nemrut dağının geçmiş zamanda patlaması neticesinde oluşmuştur. Van Gölü hakkında şunları söylemek mümkün olabilir:

• Van Gölü’nün suları hem tuzlu hem de sodalı bir yapıya sahiptir.
• Yaz aylarında plaj görüntüsü sayesinde görenlerin oldukça ilgisini çeker.
• Temiz sahillerinden birisi olan Adilcevaz ilçesi yaz aylarında oldukça kalabalıktır.
• Tatvan Van arasında feribot seferleri ile göle kolaylıkla ulaşabilirsiniz.
• Bu gölde yetişen inci kefali ise oldukça lezzetli bir balık türüdür.

Bitlis kalesi

Bitlis Kalesi de görülmesi gereken önemli yerlerden biridir. Son derece görkemli bir yapıya sahip olan bu kalenin MÖ 312 yılında yaptırıldığı bilinmektedir. Dik bir kaya bloğu üzerinde yer alan bu kale Büyük İskender komutanlarından biri olan Bedlis tarafından yaptırılmıştır.

Kalenin yaklaşık olarak yüksekliğinin 56 metre olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda uzun bir süredir bu bölgede kazı çalışmaları da devam etmektedir. Yapılan bu kazılar sonrasında hem Osmanlı’ya hem de Selçuklu dönemine ait birçok kalıntıya ulaşılmıştır. Bitlis merkezde bulunan bu kale panoramik yapısı ile oldukça dikkati çekmektedir.

Bitlis’e Ne Zaman Gidilir?

Bitlis’i gezmek istiyorsanız en doğru zamana tercih etmelisiniz. Mayıs ortasında ve haziran aylarında şehri gezmek için en uygun dönemlerdir. Bu dönemde karlar erir ve her taraf yeni yeni yeşermeye başlar. Aynı zamanda hava sıcaklıkları da çok yüksek olmaz. Bununla birlikte Bitlis’e ne zaman gidilir diye soruyorsanız temmuz ve ağustos ayları tercih edilebilir. Bu dönem genellikle yayla zamanı olarak bilinir. Özellikle Süphan Dağı eteklerinde kamp yapabilir ve keyifli vakit geçirebilirsiniz. Bununla birlikte sonbahar ayları olan Eylül ve Ekim başlarında da seyahat edebilirsiniz. Bu dönemde daha soğuklar çok fazla kendini göstermez. Daha rahat bir şekilde şehri gezebilirsiniz.

Bitlis Şehir İçi Ulaşım

Bitlis şehir içi ulaşım oldukça kolaydır. Özellikle küçük bir şehir olduğu için birçok yere yürüme mesafesinde gidebilirsiniz. Belediye otobüsleri sınırlı sayıdadır. Toplamda 3 ya da 4 tane hat üzerinden ulaşım hizmeti veriyor. Bununla birlikte dolmuş çok fazla tercih edilen bir ulaşım seçeneğidir. Şehir içerisinde çok fazla yokuş olması mesafeler konusunda yanıltıcı olabilmektedir. Bununla birlikte otobüsleri beklemek biraz fazla zaman alabilir. Taksi ise yine otobüs gibi daha sınırlıdır. Hatta gece yarısından sonra daha yüksek fiyatla taksi hizmeti verilmektedir.

Bitlis’in Eşsiz Mutfağı

Bitlis gezilecek yerler kadar eşsiz bir mutfak kültürü de bulunmaktadır. Burada birçok farklı geleneksel yemek uzun yıllardır yapılmaya devam etmektedir. Mutfağın temelini et ve tahıl oluşturuyor. Aynı zamanda kuzu eti çok fazla tüketilen bir et türüdür. Bununla birlikte baharat kullanımı birçok Doğu şehrine göre daha dengelidir. Özellikle inci kefali yemekleri burada son derece meşhurdur. Bu balık Van Gölü’nden çıkarılmaktadır. Kızartma ve buğulama gibi seçeneklerde kullanılabilir. Bununla birlikte katıklı dolma yörenin önemli lezzetlerinden biridir. Keloş, Ayran aşı, Büryan, Çağ kebabı bilinen tatları arasındadır. Tatlı olarak ise helva çeşitleri sevilerek tüketilmektedir. Cevizli su böreği de önemli tatlardan biridir.

Bitlis ilinin ilçeleri,

• Adilcevaz
• Ahlat
• Güroymak
• Hizan
• Mutki
• Tatvan