Güneydoğu’da Parlayan Bir Şehir: Diyarbakır

Diyarbakır gezilecek yerleri ve tarihi birçok önemli lokasyonuyla Türkiye’nin doğusunda parlayan şehirlerimizden biridir. Giderek doğunun en modern şehirlerinden biri olma yolunda ilerleyen Diyarbakır’ın son derece önemli stratejik konumda olduğu söylenebilir. Mezopotamya’nın en bereketli topraklarına komşu olan bu şehrin batısında Şanlıurfa ve Adıyaman yer alır. Kuzeyinde Elazığ ve Bingöl şehirleri ile komşu iken doğusunda Muş ve Batman bulunmaktadır. Bununla birlikte Mardin güneyinde komşusu olan şehirler arasındadır. Büyükşehir belediyesi olan Diyarbakır’ın toplamda 17 adet ilçesi bulunmaktadır.

Şehrin iklimine bakıldığında yaz aylarının hem sıcak hem de kurak geçtiğini görebilirsiniz. Buna istinaden karasal iklim dolayısıyla kış ayları soğuk ve yağışlı geçer. Sert iklim özelliklerinin bu bölgede yoğun olarak görülmesi hem tarımsal faaliyetleri hem de şehrin yerli halkının yaşam şeklini doğrudan etkilemiştir. Diyarbakır tarihi gezilecek yerleri bakımından en zengin illerimizden biridir. Surları ve tarihi yapıları ile olduğu kadar oldukça canlı bir sosyal yaşama da sahiptir. Bunun yanı sıra şehirde bulunan Ulu Cami ve çevresindeki geleneksel çarşılar hem keyifli alışveriş yapmanıza olanak tanır hem de şehri daha yakından tanımanız için önemli fırsatlar sunar.

Diyarbakır gezilecek yerler konusunda kendinize bir rota oluşturmak istiyorsanız birçok önemli detayı göz önünde bulundurmalısınız. Diyarbakır insanların yaşantısı yönünden oldukça canlı bir şehirdir. Burası kadim gelenekler ile modern hayatın bir arada şekillendiği şehirlerimizdendir.

Diyarbakır Tarihinde Bilinmesi Gerekenler

Diyarbakır tarihi bakımından birçok farklı uygarlığın hüküm sürdüğü şehirlerden olduğu söylenebilir. En kadim yerleşim alanlarından biri olan bu şehrin zengin bir tarihi geçmişi bulunur. Kentin geçmişine bakıldığında Çayönü Höyüğünde bulunan kalıntılar sayesinde tarihinin MÖ 9000’lere kadar gittiği söylenebilir. Şehrin en eski yerleşim örneklerinden biri olduğu söylenebilir. Hem Mezopotamya hem de Anadolu arasında oldukça stratejik bir konumda yer alır. Bu nedenle çok eski devirlerde Hurri, Mitanni gibi çok önemli medeniyetlerin egemenliği altında kalmıştır.

Şehri Roma döneminde Amida adı verilen önemli bir askeri ve idari merkez olarak kullanılmıştır. Burası aynı zamanda kara bazalt taşından yapılan surlarla şekillendirilmiştir. Romanın hemen ardından burada hüküm süren imparatorluk Bizans’tır. Kent bu dönemde daha da önemli bir şekilde kullanılır. 7. yüzyıla gelindiğinde ise İslam orduları bu bölgeye gelerek Diyarbakır’ın Müslümanlaşmasını sağlar.

Emevi ve Abbasi dönemlerinde bu bölge bilim ve ticaret merkezi haline gelir. Tüm orta çağ boyunca buralarda Mervaniler, Selçuklular, artı Kullar ve Akkoyunlular gibi çok önemli Türk ve Kürt beylikleri kurulmuştur. 16. yüzyılda ise bölge Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Diyarbakır Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu sınırında en önemli eyalet merkezi olarak varlığını devam ettirir. Bununla birlikte günümüzde Türkiye’nin de önemli şehirlerinden biri olarak kabul edilir.

Diyarbakır’da Nereleri Gezilir?

Diyarbakır 9000 yıllık kadim geçmişi ile gezilecek yerleri bakımından en zengin şehirlerimiz arasında yer alıyor. Şehir Asurlular ile başlayan bir macera ile günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Urartulardan Romalılara hatta Perslere kadar çok önemli medeniyetlerin egemenliği altında kalmıştır. Tarihin tozlu sayfalarına bakıldığında ışıl ışıl parlayan Diyarbakır gezilecek yerleri de bu kadim tarihin bir göstergesi olarak günümüze kadar ulaşıyor. Burada nereleri görmeniz gerektiğini mi merek ediyorsunuz? İşte Diyarbakır’ın tarihi ve doğal güzellikleri şunlardır:

Tarihi Hasan Paşa Hanı

Diyarbakır’da rotanızı oluşturduysanız ilk durağınız olarak tarihi Hasan Paşa Hanı’ndan gezmeye başlayabilirsiniz. Bu hanı günün her saatinde ziyaret etme şansınız bulunuyor. Hem yorgunluğunuzu atabilir hem de güzel fotoğraflar çekebilirsiniz.

Han Osmanlı Devleti döneminden kalma bir yapıdır. Diyarbakır valisi olan Vezirzade Hasan Paşa tarafından yaptırılmıştır. Bu yapı iki katlı ve avlulu bir yapıya sahiptir. 1573 senesinde inşa edilen han hala görkemli duruşu ile ziyaretçilerini ağırlıyor. Han içerisinde kafe ve restoran bulunuyor. Burada kahvaltı salonu ve kitapçı gibi bölümler de yer alıyor. Diyarbakır gezilecek yerler içerisinde görmeniz gereken güzelliklerden biridir.

Meryem Ana Kilisesi

Gezilebilecek tarihi yerler arasında Meryem Ana Kilisesi kesinlikle es geçilmemelidir. Burası yöredeki en eski kiliselerden biridir. Sur ilçesinde bulunan bu kilise günümüzde de Süryani Hristiyanların ibadetlerini devam ettirdiği yerlerdendir. Bu kilise Mor Yakup Kilisesi olarak da isimlendirilir. 3. Yüzyılda inşa edilen ve dünyanın da en eski Hristiyan ibadethaneleri arasında bulunmaktadır. Ortodoks Süryanilerine ait olan bu kilise tarih boyunca birkaç defa yıkılsa da yeniden yapılmıştır. En son 2004-2005 yıllarında restore edilerek korunmuştur.

Surp Giragos Kilisesi

Tarihi dini yerleri gezmeyi seviyorsanız Surp Giragos Kilisesi de görülmelidir. Bu kilise şehrin en önemli yapılarından biridir. Şehirle ilgili gezilecek yerler denildiğinde de ilk akla gelen yerler arasında bulunuyor. Bu kilise hakkında şu detaylar verilebilir:

• Sur ilçesinde bulunan bir kilisedir.
• Görkemli mimari yapısı ile tüm dikkatleri üzerine çekiyor.
• Ortadoğu’da bulunan en büyük Ermeni Apostolik Kilise olarak bilinmektedir.
• Günümüzde hala dini hizmetlerini vermeye devam ediyor.
• 16. yüzyıldan günümüze kaldığı düşünülmektedir
• Kurulduğundan bu yana birkaç restorasyon çalışmasından geçmiştir.

Diyarbakır Kalesi

Diyarbakır kalesi ve Keçi Burcu görülmesi gereken yerler içerisindedir. Burası Diyarbakır merkez gezilecek yerler arasında önemli bir tarihsel mekandır. Hem köklü bir geçmişi hem de görkemli yapısı ile turistlerin ilgisini çeken yerler arasındadır. Geniş alana konumlanan bu kale özellikle Çin Seddi sonrasında dünyadaki en geniş alana yayılmış olan ikinci savunma duvarı olarak bilinmektedir.

82 tane burcu olan bu kalede dört tane ana kapı bulunuyor. Bu kapıların isimleri Yeni Kapı, Mardin Kapı, Urfa Kapı, Dağ Kapı’dır. Bu kapılardan Urfa Kapı batıda yer alır. Mardin Kapı şehrin güney tarafına bakar. Yeni Kapı Su Kapı olarak da isimlendirilir ve doğuda bulunur. Dağ Kapı ise kuzey tarafta bulunur. En eski burclardan biri olan Keçi Burcu ise Mardin Kapı doğusunda yer almaktadır.

Hevsel Bahçeleri

Diyarbakır görülmesi gereken yerler arasında Hevsel Bahçeleri de bulunur. Burası 8000 yıllık tarihi ile dikkatleri üzerine çekmektedir. 800 hektarlık bahçe nehir vadisi ile Diyarbakır Kalesi arasında yer alır. Burası İpek Yolu güzergahında yer alıyor. Aynı zamanda geçmişte birçok önemli kültürlerin kaynaştığı yerlerdendir.

Cemil Paşa Konağı

Cemil Paşa Konağı şehrin en önemli tarihi yerleri arasında bulunuyor. Diyarbakır’da gezilecek tarihi yerler içerisindedir. İçerdiği birçok sayıda tarihi eser bulunuyor. Bunun yanı sıra Diyarbakır kentinin de geçmişinin önemli temsilcilerinden biridir. Diyarbakır’ı görmek istiyorsanız bu konakta da bir süre vakit geçirmelisiniz. Günümüzde kent müzesi olarak ziyaret edilebiliyor.

İskenderpaşa Konağı

İskenderpaşa Konağı şehir merkezinden 2,5 km mesafede yer alıyor. En önemli yapılardan biri olduğu söylenebilir. Doğal bazalt malzemelerden inşa edilmiştir. Konak içerisinde hem haremlik hem de selamlık düzen hakimdir. 16. Yüzyılda inşa edilen bu yapı geleneksel Diyarbakır evlerini andırmaktadır.

Dört Ayaklı Minare

16. yüzyılda inşa edilen Dört Ayaklı Minare Şeyh Mutahhar Camisinin minaresidir. Sülüklü Han yakınlarında yer alan bu minare kültürel yönden son derece önemlidir. Çünkü kendine has bir mimarisi bulunmaktadır. Bölgedeki en meşhur yapılar arasında yer aldığı söylenebilir. Hatta bu minarenin önünde 7 defa dönen kişilerin dileklerinin kabul olduğu düşünülmektedir.

Diyarbakır’da Ne Yenir?

Diyarbakır son derece zengin bir kültüre sahip olan önemli şehirlerimizden biridir. En önemli zenginliklerinden birisi de mutfak kültürüdür. Diyarbakır mutfağının özellikleri incelendiğinde özellikle yemeklerinde bulgur ve nohudun çok fazla kullanıldığı söylenebilir. Aynı zamanda nar ekşisi ve acı biber de yemeklerinde kullanılan tatlar arasındadır. Daha çok et odaklı bir mutfağı vardır. Kuzu ve dana eti birçok yemeğin ana malzemesi olarak kullanılmaktadır. Sabah kahvaltısında Diyarbakır halkının büyük bir kısmı ciğer kebabı tüketmektedir. Aynı zamanda yöresel birçok tarifte sumak ekşisi ve nar ekşisi çok yoğun kullanılır. Diyarbakır’ın en iyi lezzetleri arasında şunlar sayılabilir:

• Ciğer kebabı
• Meftune
• Kaburga dolması
• Duvaklı pilav
• Burma kadayıfı
• Kibe mumbar dolması
• Nardan aşı

Diyarbakır Alışveriş Yerleri

Diyarbakır alışveriş açısından sizlere farklı seçenekler sunabilen şehirlerimizdendir. Hem modern merkezlerde hem de Suriçi geleneksel çarşılarında farklı alışveriş alternatiflerini değerlendirebilirsiniz. Diyarbakır gezilecek yerler arasında özellikle Bakırcılar Çarşısı mutlaka görülmelidir. Buranın şehrin en otantik çarşısı olduğu söylenebilir. Bakır ibriklerden tepsilere ve cezvelere kadar birçok alternatifin bulunduğu söylenebilir.

Aynı zamanda Balıkçılarbaşı Kapalı Çarşı da alışveriş yapabileceğiniz yerlerden biridir. Burada daha çok baharat ve kuruyemiş gibi ürünler bulunmaktadır. Hasanpaşa Hanı ise görülebilecek en önemli alışveriş alanlarından biridir menengiç kahvesi ve hediyelik eşyalar bakımından oldukça iyi bir yere sahiptir. Eğer modern alışveriş merkezlerinin merak ediyorsanız Forum İstanbul, Ceylan Karavil Park AVM, Sakarya Cadde Çarşısı alternatiflerini değerlendirebilirsiniz.

Diyarbakır’a Nasıl Gidilir?

Diyarbakır ulaşım için havayolu seçeneklerini değerlendirebilirsiniz. Kendi havalimanı olan şehirlerimizdendir. Diyarbakır Havalimanı şehre oldukça yakın mesafede bulunuyor. Hem yurt içi hem de bazı yurtdışı noktalardan uçuşlar düzenleniyor. Türkiye’nin hemen her yerinden şehre otobüslerle de yolcu gelebilmektedir. Eğer özel araç kullanmanız gerekiyorsa Otoyol 52 Adana Gaziantep istikametinden gelinebilir. D360 Batman Muş istikametinden de şehre ulaşılabilir. Tren seferleri için ise Güney Ekspresini tercih edebilirsiniz. Fakat bu seçenek karayoluna göre daha uzundur.

Diyarbakır ilinde bulunan ilçeler şunlardır:

• Bağlar
• Bismil
• Çermik
• Çınar
• Çüngüş
• Dicle
• Eğil
• Ergani
• Hani
• Hazro
• Kayapınar
• Kocaköy
• Kulp
• Lice
• Silvan
• Sur
• Yenişehir