Urartulardan Selçuklulara Erzincan Tarihi ve Görülmesi Gereken Yerleri

Erzincan gezilecek yerleri ve doğal güzellikleri ile Anadolu’nun kadim şehirlerinden biridir. Şehir Doğu Anadolu Bölgesinde Yukarı Fırsat Bölümünde yer almaktadır. İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz arasında bir geçiş noktasında yer alır. Komşu illeri arasında ise kuzeyde Gümüşhane ve Bayburt illeri bulunur. Doğusunda Erzurum yer alırken güneydoğusunda Bingöl bulunmaktadır. Bunun yanında güney tarafında Tunceli ve batısında da Sivas bulunmaktadır.

Erzincan şehrinde ilçeler arasında Merkez, Tercan, İliç, Refahiye, Otluk, Kemaliye, Üzümlü ilçeleri bulunuyor. Karasal iklimin hakim olduğu şehirde yaz ayları bir hayli sıcak geçer. Buna bağlı olarak kuraklık da kendini hissettirir. Fakat kış ayları tam tersi oldukça soğuktur ve kar yağışlıdır. Şehrin ortalama yükseltisine bakıldığında sıcaklık farkı oldukça belirgindir. Geçim kaynaklarına da yansıyan bu iklim nedeniyle tarım ve hayvancılık öne çıkar. İklimi sayesinde geniş otlaklar bulunur. Buna bağlı olarak da hem küçükbaş hem de büyükbaş hayvancılık oldukça yaygındır.

Şehir gezmek ve görmek açısından son derece geniş seçenekler sunar. Hem tarihi yerleri hem de Erzincan doğal güzellikleri ile her gezi severin ilgisini çekebilecek şehirlerdendir. Fakat burayı rahat rahat gezebilmek için yaz ya da bahar aylarını tercih etmelisiniz. Kış aylarının çok soğuk ve karlı olması gezmenize mani olabilir.

Tarihte Erzincan ve Çevresi

Erzincan tarihi incelendiğinde buranın geçmişte birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını görmek mümkün olur. Coğrafi konumundan dolayı ilgi çeken topraklara sahiptir. Şehrin tarihi MÖ 2000’li yıllara kadar uzanmaktadır. Hatta buralarda Hatti ve Hurrilerin bulunduğu bilinenler arasındadır. Erzincan sırasıyla şu medeniyetler yer almıştır:

• Urartu Krallığı
• Pers Krallığı
• Roma İmparatorluğu
• Bizans İmparatorluğu
• Mengücekler
• Akkoyunlular
• Osmanlı İmparatorluğu

Bizans döneminde burası piskoposluk merkezi olarak kullanılmıştır. Bu dönemde şehrin ismi Eriza olarak kayıtlara geçmiştir. Fakat 11. Yüzyılda Malazgirt Zaferi ardından bölgeye Türkler gelmeye başlamıştır. Türk akınları ile burası da artık Türkleşmeye başlamıştır. Kesin olarak Türklerin bölgeye hakim olması ise 12. Yüzyıl başlarında Mengücekler ile olmuştur. Bu dönemde şehir bilim ve kültür merkezi haline gelmiştir. Bu dönemden sonra kısa süreli olsa da bölgede önce Moğol daha sonra da İlhanlı hakimiyeti görülmüştür. 15. Yüzyıla gelindiğinde ise Akkoyunlular buraya hakim olmuştur. Daha sonra Osmanlı Devleti burayı topraklarına katmıştır.

Osmanlı zamanında şehir Ruslar nedeniyle oldukça zorlu dönemlerden geçmiştir. En önemli hasarı ise belirli dönemlerde olan şiddetli depremlerden almıştır. 1939 ve 1992 yıllarında olan depremler şehrin fiziki yapısını tamamen değiştirmiştir. Fakat her seferinde şehir yeniden inşa edilerek modern görünümüne ulaşmıştır. Modern şehir yaşamının gelenekselden kopmadan ilerleme göstermesi Erzincan tarihi gelişimi açısından önemli bir yere sahiptir.

Erzincan’da Nereler Gezilir?

Erzincan merkezde gezilecek yerleri yanında çevre ilçelerde de görülebilecek birçok lokasyona sahiptir. Burası çevresi dağlarla çevrili bir şehrimizdir. Bereketli topraklara sahip olan Erzincan her sene binlerce turisti ağırlar. Bunun yanında şehrin en önemli özelliklerinden birisi de Fırsat Nehri’ne ev sahipliği yapıyor olmasıdır. Ulaşımın kolay olması görmek isteyen birçok kişinin burayı ziyaret etmesindeki temel faktörlerden biridir. Erzincan’da nereler gezilir diye merak ediyorsanız şu lokasyonları mutlaka gezmeniz gerekiyor:

Mama Hatun Türbesi ve Kervansarayı

Mama Hatun Türbesi Erzincan’a 100 km mesafede yer alıyor. Tercan ilçesinde yer alan bu türbe ve kervansaray şehrin önemli tarihi yerlerindendir. Tam yapım tarihi bilinmiyor olsa da 1200’lü yıllara ait olduğu söylenebilir. Saltuklu Prensesi olan Mama Hatun adına yaptırılmıştır. Yarı kompleksinde olan bu türbe hamam ve kervansaray ile bir aradadır.

Türbenin kitabesi günümüzde tam olarak okunamıyor. Fakat Ahlatlı Ebu’n- Nema bin Mufaddal’ın türbenin mimarı olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte Erzincan’ın en önemli tarihi değerleri arasında yer almaktadır. Orta Çağ Türk mimarisinin de en önemli eserleri arasında çok önemlidir. Külliyenin 4 köşesinde silindirik kuleler yer alıyor. Bu türbe tarihi bir yapıya sahip olmakla birlikte Erzincan’da görülebilecek yerler arasındadır.

Erzincan Kalesi

Kemah Kalesi olarak da bilinen bu kale Erzincan’a 52 km mesafede yer alıyor. Kemah ilçesinde bulunan kale hakkında en önemli özellikler şunlardır:

• Kemah ilçesinin çevresindeki kayaların üzerine kurulmuştur.
• Evliya Çelebi buradan kitabı Seyahatnamesinde bahsetmiştir.
• Kale hem Mengücekliler hem de İlhanlılar tarafından kullanılmıştır.
• Tarihte birçok medeniyet tarafından kale savaşlarda genelde savunma amacı taşımıştır.
• Anadolu Selçuklular ve Osmanlılar kale üzerinde önemli onarım çalışmaları yapmışlardır.
• 1939 senesinde de büyük Erzincan depreminde hasar almıştır. Bu nedenle günümüze az bir alan ulaşmıştır.

Abrenk Kilisesi

Erzincan gezilecek tarihi yerler arasında Abrenk Kilisesi her göreni etkileyen yapılardan biridir. Burası Erzincan’a yaklaşık olarak 95 km mesafede bulunuyor. Tercan ilçesinin Üçpınar Köyünde bulunuyor. Burası Anadolu’nun en sağlam Ermeni manastırları arasında yer alıyor. Bu kilise 1854 senesinde yapılmış ve Vank Dağı üzerinde bulunmaktadır. Bir tane şapel ve iki tane dikili taş bulunuyor. Bu taşların ise 12. Yüzyıla tarihlendiği söylenebilir.

Erzincan Müzesi

Erzincan Müzesi 1986 senesinde açılmıştır. İlk olarak Erzincan İl Halk Kütüphanesinde açılsa da daha sonra 75. Yıl Kültür Merkezi’ne taşınmıştır. Çevredeki tarihi eserlerin burada toplanması özellikle tarih severlerin en önemli uğrak yerlerinden biri olmasını sağlamıştır. Müze içerisinde madeni eserlerden halı ve kilim türlerine kadar birçok farklı eski eseri görebilirsiniz. Aynı zamanda müzede sergilenen farklı ürünlere yönelik olarak poster ve fotoğraflı sunumlara da katılabilirsiniz.

Hıdır Abdal Türbesi

Erzincan’ın 180 kilometre mesafede yer alan bu türbe Kemaliye ilçesi sınırlarındadır. Ocak köyünde bulunan türbe özellikle Erzincan’ın en önemli tarihi yerlerinden biridir. Selçuklu ve Osmanlı mimarisinin en önemli örneklerinden birini sergiler. Burası dönem dönem farklı eklerle orijinalliğinden biraz da olsa kopmuştur. Ancak yine de günümüzde ziyaret edilen tarihi yerlerden biri olmaya devam etmektedir.

Köroğlu Mağarası

Köroğlu Mağarası Erzincan’a yaklaşık olarak 80 kilometre mesafede yer alır. Refahiye ilçesinde bulunan bu mağara özellikle Erzincan doğal güzellikleri arasında yer alır. Taş merdiven yardımı sayesinde bu mağarada birçok oturma yeri bulunmaktadır. Bununla birlikte mağara içerisinde Köroğlu’nun atının ayak izleri olduğu da söylenen bilgilerdendir. Mağaranın ismini de yine bu hikayeden aldığı söylenmektedir.

Gülabibey Camii

Eski camileri gezmekten hoşlanıyorsanız 1454 yılında yaptırılan Gülabibey Camii de ziyaret edebilirsiniz. Burası Emir Gülabibey tarafından inşa ettirilmiştir. 3 tane kitabesi bulunan bu camiye özellikle kesme taş ve molozlardan inşa edilmiştir. Kitabenin bir tanesi caminin neden yaptırıldığını açıklamaktadır. Bununla birlikte aynı anda 1000 kişi bu cami içerisinde rahatlıkla ibadet edebilmektedir. Caminin en fazla dikkat çeken yanı ise güney duvarında bulunan barok süslemelerdir.

Erzincan’da Ne Yenir?

Erzincan mutfak kültürü Doğu Anadolu’daki en önemli tatları barındırır. Genel olarak mutfağında et ve buğday yanında süt ürünleri ağırlıklı kullanılmaktadır. Oldukça doyurucu bir mutfağın olmasının yanı sıra zengin kültürü ile de öne çıkar. Kışlık erzak hazırlıkları mutfakta büyük bir öneme sahiptir. Bununla birlikte Erzincan mutfak kültürü ve meşhur lezzetleri arasında Erzincan döneri ilk sıralarda gelir.

Kuzu dolması ve kaburga yemeği yanında etli üzüm yaprağı sarması da sevilen tatlar arasındadır. Genellikle kesme çorbası ve kelocoş önemli yemekleri arasındadır. Bunun yanı sıra siron ve Erzincan ketesi ilgi çeken lezzetler içerisinde yer alır. Bunun yanı sıra Erzincan tulum peyniri bölgenin en önemli peynir türlerinden biridir. Bu peynirler Erzincan yaylalarında otlatılmış olan hayvanların sütünden yapılmaktadır. Tatlı olarak ise sarığı burma ve cimin üzümü oldukça sevilen tatlar arasında yer almaktadır.

Erzincan’da Yapılacak Aktiviteler

Erzincan’da gezilecek yerler yanında burada farklı aktivitelere de katılabilirsiniz. Kemaliye ve Karanlık Kanyon burada özellikle doğa severlerin heyecanla ziyaret ettiği yerlerdir. Kanyonun kenarında bulunan taş yolu keşfetmeniz mümkündür. Aynı zamanda Girlevik Şelalesi gezilebilecek yerler arasındadır. Erzincan doğal güzellikleri konusunda belirli lokasyonların ziyaret edilmesi gerektiğini düşünüyorsanız bu şelaleyi gezebilirsiniz.

Doğa fotoğrafçılığı yapanlar için muazzam bir manzarası bulunmaktadır. Aynı zamanda Palandöken ve Erdoğan dağında kış sporları aktivitelerine katılabilirsiniz. Snowboard için ise Ergan Dağı kayak merkezini tercih etmeniz mümkündür. Eğer tarihi ve kültürel geziler düşünüyorsanız Kemah Kalesi ve Mama Hatun’un kümbeti gibi Selçuklu ve Osmanlı döneminden kalan birçok lokasyonu ziyaret edebilirsiniz. Damak zevkini merak edenler için ise şehrin çeşitli restoranlarında yöresel yemekleri tatmak isteyebilirsiniz.

Erzincan’a Nasıl Gidebilirsiniz?

Erzincan’a gitmek için farklı ulaşım seçeneklerinden faydalanabilirsiniz. Özellikle hava yolu en hızlı ulaşım seçeneği olduğu için birçok kişinin tercihleri arasında yer alır. Erzincan Yıldırım Akbulut Havalimanı şehre 7 kilometre mesafede bulunduğu için kolay bir ulaşım seçeneğidir. Farklı şehirlerden düzenlenen seferler sayesinde şehre ulaşabilirsiniz.

Karayolu ise otobüs ve özel araçlar kullanarak ulaşım seçeneğinde önemli bir yere sahiptir. Erzincan otogarına birçok şehirden direkt otobüs bulunmaktadır. Özel araç ile D100 karayolunu kullanabilirsiniz. Demiryolu ise farklı bir ulaşım alternatifidir. Doğu ekspresi ile Ankara Kars arasındaki istasyonlar sayesinde Erzincan’a ulaşabilirsiniz. Tren ile seyahat etmenin süreyi uzattığını bilmelisiniz. Fakat son derece keyifli olduğu için birçok kişi tren alternatifine de değerlendirmektedir.

Erzincan ilinin ilçeleri,

• Erzincan (il merkezi)
• Çayırlı
• İliç
• Kemah
• Kemaliye
• Otlukbeli
• Refahiye
• Tercan
• Üzümlü