Kışın Başkenti Erzurum’da Tarihe Tanıklık Eden Yerler

Erzurum Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nin en önemli ve büyük şehirlerinden biridir. Bu nedenle Erzurum gezilecek yerleri hemen herkes tarafından merak edilir. Yüksek bir plato üzerinde konumlanan şehir tarihi İpek yolu üzerinde bulunmaktadır. Bu da yüzyıllar boyunca stratejik önemi nedeniyle öne çıkmasında önemli bir etken olmuştur. Şehrin konumuna ve komşularına bakıldığında doğusunda Kars ve Ardahan ile komşu olduğunu görebilirsiniz. Güneyinde Muş ve Bingöl yer alırken batısında Erzincan bulunmaktadır. Kuzeyinde ise Artvin ve Rize şehirleri bulunmaktadır. Güneydoğuda Ağrı ve Bayburt ile komşu olan bu şehrin komşu ağı oldukça geniştir.

Şehirde yaşamı etkileyen en önemli faktörlerden birisi iklimdir. Bu nedenle Erzurum gezilecek yerleri konusunda tatil planı yaparken mutlaka en uygun zaman dilimini seçmelisiniz. Şehirde sert bir karasal iklimin hüküm sürdüğünü söylemek mümkündür. Burada kışlar dondurucu soğuk şeklinde görülür. Yoğun bir kar yağışı vardır. Yazlar ise hem kısa sürer hem de oldukça serindir. Bu nedenle Türkiye’nin en soğuk şehirlerinden biri olarak öne çıkar. Erzurum’daki yaşam şekline bakıldığında zorlu bir iklime sahip olsa da insanların bu iklime uyum sağladığı söylenebilir. Geleneksel evler genellikle kalın duvarlı olarak yapılır.

Erzurum’un en önemli geçim kaynaklarının başında hayvancılık geliyor. Bunun dışında sanayiye dayalı işletmelerde bulunur. Şehrin dış kesimlerinde geniş meralar olması büyükbaş hayvancılığın yaygın olmasında etkilidir. Bununla birlikte Erzurum’a özgü Oltu taşı önemli el sanatlarının temelini oluşturur. Bununla birlikte kış turizminin en önemli gövdelerinden biri olan Palandöken Kayak Merkezi her sene kış ayında binlerce kişiye ev sahipliği yapar. Şehrin ekonomisini canlandıran önemli tatil merkezlerinden biridir.

Milli Mücadele’nin Önemli Tanığı Erzurum’un Tarihi Önemi

Erzurum tarihi bakımdan oldukça eski dönemlere uzanan geçmişi ile Anadolu’nun kadim şehirlerinden biridir. MÖ 4000’li yıllara kadar uzanan katmanlı bir tarihi geçmişinden bahsetmek mümkündür. Bölgede ilk etapta Urartular, Kimmerler, İskitler ve Persler medeniyet kurmuştur. Daha sonraki dönemde ise Doğu Roma İmparatorluğu’nun izlerine rastlayabiliyoruz. Buranın en önemli mirasçısı olan Bizans devleti de yine Erzurum ve çevresinde hüküm süren ve imparatorluklardan biridir. Eski dönemlerde bu medeniyetlerin en önemli askeri merkezlerinden biri haline gelmiştir.

11. yüzyıl ile birlikte bölgeye Türk akınları başlamıştır. Selçuklu akınları ile birlikte Erzurum ve çevresi yavaş yavaş Türkleşmeye başlamıştır. 1071 Malazgirt zaferinden sonra ise burası kesin olarak bir Türk yurdu haline gelmiştir. Bu dönemde Erzurum ve çevresinde Saltuklular beyliği kurulmuştur. Saltuklu dönemi sırasında ulu camii ve kale gibi birçok önemli eser yapılmıştır. Bunun yanında Selçuklulardan sonra İlhanlılar ve Akkoyunluların şehri ele geçirdiği söylenebilir. 16. yüzyıla gelindiğinde ise Osmanlı imparatorluğu Erzurum ve topraklarına sahip olmuştur. Osmanlı Dönemi’nin en önemli doğu sınırı haline gelmiştir.

Rus Osmanlı savaşları sırasında da Erzurum’un çok büyük direnişler gösterdiği söylenebilir. Bununla birlikte en önemli ve kritik rolünü Kurtuluş savaşı döneminde oynamıştır. 1919 yılında Erzurum kongresi gibi çok büyük bir kongreye ev sahipliği yapmıştır. Burada Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde milletin sınırları ve vatanın bölünmez bir bütün olduğu kararına varılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda en önemli adımın atıldığı şehirlerimizden biridir.

Erzurum’da Nereler Gezilir?

Erzurum gezilecek ve görülecek yerleri ile en önemli şehirlerimizden biridir. Özellikle burası tarihsel açıdan görülmesi gereken çok sayıda lokasyona ve mekana sahiptir. Erzurum’da doğal güzellikler yanında alışveriş yapabileceğiniz çok sayıda alanda bulunmaktadır. Erzurum yöresine ait birçok hediyelik eşya satın alarak tatilinizi unutulmaz bir hale getirebilirsiniz. Erzurum gezilecek yerler arasında özellikle şunları saymak mümkündür:

Azize’ye Tabyası ve Nene Hatun’un Kabri

Azize’ye Tabyası ve Nene Hatun Kabri Erzurum gezilecek yerler arasında en önemli mekanlardan biridir. 1877 ve 1878 Osmanlı Rus Savaşı’nda Rusların Doğu Anadolu’ya yaptığı saldırılar karşısında verilen bir mücadeleyi görmenize yardımcı olan tarihi yerlerden biridir. Burada 22 adet tabya bulunur. Erzurum’un en önemli sembollerinden biridir. Bu tabyaların içerisinde en önemli ve bilineni Aziziye ve Mecidiye tabyalarıdır. Özellikle Aziziye tabyasının Rus ordusu karşısında halkın Osmanlı ordusuna destek vermesinin en güzel örneği yaşanmıştır.

Çift Minareli Medrese

Erzurum en önemli tarihi yapıları içerisinde çift minareli medrese ilk sıralarda gelir. Burası Selçuklu döneminde yapılmıştır. Fakat kimin yaptırdığına dair net olarak bir bilgi bulunmamaktadır. Çift minareli medrese günümüzde gezebileceğiniz önemli yerlerden biridir.

Üç Kümbetler

Üç kümbetler Selçuklu dönemine ait önemli tarihi eserlerden biridir. En önemli özellikleri hakkında şunlar söylenebilir:

• Üçkümbetler içerisinde en büyüğünün Emir Saltuk’a ait olduğu bilinmektedir. Fakat diğer ikisinin kime ait olduğu bilinmemektedir.
• Bu anıt mezarların yanında küçük bir yapı bulunur. Bu yapının neden yapıldığı günümüzde hala bilinmemektedir.
• Emir Saltuk’a ait olan kümbet sekizgen duvarlıdır. Diğer iki kümbet gibi basit bir külah şeklinde örtülüdür.
• Kubbenin altında üçgen şeklinde çeşitli süslemeler bulunur. Bu süslemeler Orta Asya Türk takvimlerinde kullanılmıştır.

Erzurum Kongre Binası

Kurtuluş savaşı döneminin en önemli yapılarından birisi olan Erzurum kongre binası günümüzde de önemli bir mekandır. Erzurum Mondros mütarekesinde Ermeni eyaletlerinden biri olarak gösterilmektedir. Kazım Karabekir Paşa Mustafa Kemal Paşa’yı Amasya ve Havza genelgelerinden sonra Erzurum’a davet etmiştir. Bu davete karşılık veren Mustafa Kemal Erzurum’da kongre başkanı seçilmiştir. Yani milli mücadelenin en önemli yerlerinden biridir.

Yakutiye Medresesi

Yakutiye Medresesi Erzurum’da görülebilecek yerler arasındadır. Buranın kapalı avlulu ve eyvanlı medrese tipinde olması dikkat çekici özelliklerinden biridir. Erzurum’un da en güzel ve gösterişli tarihi yapıları arasında yer alır. 1310 yılında İlhanlı hükümdarı Sultan Olcayto zamanında yaptırılmıştır. Günümüzde Türk İslam eserleri ve Etnografya müzesi olarak kullanılır. Belirli saatler arasında ziyaret edebilirsiniz.

Rüstem Paşa Kervansarayı

Rüstem Paşa Kervansarayı Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamı Rüstem paşa tarafından yaptırılmıştır. Bu Kervansaray İpek yolu üzerinde bulunduğu için birçok kervanın uğrak noktalarından biridir. Günümüzde ise Kervansaray Oltu taşı esnafının zanaatını devam ettirdiği yerlerden biridir. Bu handa Oltu taşından yapılan tesbihler yüzükler ve küpeler bulabilirsiniz. Kervansarayın diğer adı Taş Han’dır.

Erzurum’un Doğal Güzellikleri Nelerdir?

Erzurum’un doğal güzellikleri arasında da çok sayıda lokasyon bulunuyor. Bunlardan birisi Narman Peri Bacalarıdır. Burası Kızıl Peri Bacaları olarak da biliniyor. Kırmızı renklerde ve ilginç kaya oluşumlarıdır. Bu peri bacaları da UNESCO tarafından Dünya Geçici Mirası Listesi’ne eklenmiştir. Su ve rüzgâr erozyonu sonrasında oluşmuştur. Narman ilçesinin güneyinde yer alan bu ilginç alan yaz aylarında çok sayıda turisti ağırlamaktadır.

Palandöken Kayak Merkezi Erzurum’un en önemli doğal alanları arasında bulunuyor. Burada çok geniş kayak pistleri bulunuyor. Aynı zamanda birçok kış sporunu burada yapabilme şansınız bulunuyor. Uluslararası standartlara uygun olan parkurları sayesinde birçok profesyonel kayakçının tercih ettiği yerler arasındadır. Tortum Gölü ise farklı bir doğal lokasyondur. Burası merkeze 100 km mesafede yer alıyor. Dağların etekleri arasında çok güzel bir doğal alandır. Tortum Şelalesi ise göle 16 km uzaklıkta yer alıyor. Doğa fotoğrafı çekmeyi seviyorsanız mutlaka görmeniz gereken yerler arasındadır.

İspir Yedigöller ise Ovit Dağı’nın yamaçlarında yer alıyor. Burası büyük küçük volkanik çok sayıda göl barındırıyor. 4 bin metreye kadar değişen büyük dağlar ile etrafı çevrili bir alandır. Fakat buraya gelmek için arazi araçları kullanmak gerekiyor. Erzurum Gökkuşağı Tepeleri de görmeniz gereken farklı bir doğal alandır. Burası yüzyıllar hatta milyonlarca yıl devam eden erozyonlar neticesinde meydana gelmiştir.

Erzurum’da Ne Yenir?

Doğu Anadolu’nun en iyi mutfak kültürlerinden birine sahip olan Erzurum çeşitli yemek türleri ile öne çıkıyor. Burada birçok farklı yemek türünü deneme şansı yakalayabilirsiniz. En sevilen yemekler arasında ise şunlar yer alıyor:

• Cağ Kebabı: Erzurum mutfağının en iyi yemekleri arasında bulunan bu kebap kuzu eti ve soğan ile yapılıyor. Tuz ve karabiber ile terbiye edildikten sonra yatay şişlerde odun ateşinde pişirilmektedir.
• HIngel: Mantı türü olarak da bilinen bu yemek patates ve etli iç harcı ile yapılmaktadır. Sarımsaklı yoğurt ile servis edilerek tüketilir.
• Kelecoş: Doğu’nun birçok şehrinde meşhur olan bu yemek Erzurum mutfağı için de önemlidir.
• Gliko: Bulgur ve undan yapılan bu yemek türü küçük köfte toplarının haşlanması ile yapılmaktadır.
• Çiriş Yemeği: Çiriş otundan yapılan bu yemek şehrin önemli tatlarından biridir.

Erzurum Ulaşımı

Erzurum ulaşımı konusunda havayolunu tercih ediyorsanız Erzurum Havalimanı kullanılabilir. Burası şehir merkezine 15 km mesafede yer alıyor. Şehir merkezine taksi, servisler ve otobüslerle ulaşabilirsiniz. Demiryolu ulaşımında ise Doğu Ekspresi ile şehre gelmeniz mümkündür. Karayolunu kullanmak isteyenler ise farklı yollar üzerinden şehre ulaşabilirler. D-100, D-080, D-915 yollarından şehre ulaşmak mümkündür. Erzurum görülecek tarihi yerleri ve doğal dokusu ile ilgileri çeken şehirlerimizdendir.

Erzurum iline bağlı 20 ilçe bulunmaktadır.

• Aşkale
• Aziziye
• Çat
• Hınıs
• Horasan
• İspir
• Karaçoban
• Karayazı
• Köprüköy
• Narman
• Oltu
• Olur
• Palandöken
• Pasinler
• Pazaryolu
• Şenkaya
• Tekman
• Tortum
• Uzundere
• Yakutiye